امروز یکشنبه 21 آذر 1395 ساعت 11:30:28

آرشیو پیوند ها درباره ما ارتباط با ما

مازندمجلس - پایگاه خبری مجلس مازندران

کد مطلب : 36039 -تاریخ انتشار : دوشنبه 20 اردیبهشت 1395 -ساعت : 15:33

چاپ به اشتراگ گذاشتن

نگاهی به فیلم ˝چهارشنبه 19 اردیبهشت˝ وحید جلیلوند

مازندمجلس: علیرضا نراقی: مردی در روزنامه آگهی کرده است که می‌خواهد 30 میلیون را به یک مستحق ببخشد، این ایده اصلی فیلم ˝چهارشنبه 19 اردیبهشت˝ است که البته تبدیل به داستان اصلی و چالش دراماتیک فیلم نمی‌شود.

مازندمجلس: مردی در روزنامه آگهی کرده است که می‌خواهد 30 میلیون را به یک مستحق ببخشد، این ایده اصلی فیلم "چهارشنبه 19 اردیبهشت" است که البته تبدیل به داستان اصلی و چالش دراماتیک فیلم نمی‌شود. هر چند که این ایده یک خطی داستان این فیلم را شروع می‌کند و موتور محرک آن است، اما روند کلی فیلم درباره این تصمیم مرد و انتخاب مستحق‌ترین فرد نیست. به بیانی دیگر ایده مرکزی این فیلم نوعی بهانه است برای نمایش چیزی دیگر و آن چیز دیگر دو زندگی است از میان همه زندگی‌هایی که متقاضیان این 30 میلیون می‌توانند داشته باشند. خب ای کاش این برعکس بود و مثلاً زندگی یک یا چند فرد از میان همه متقاضیان بهانه‌ای بود برای اصل ماجرا که انتخاب یک نفر مستحق از میان این همه نیازمند است.

فیلم "چهارشنبه 19 اردیبهشت" با ایده مرکزی خود دو داستان بالقوه می‌تواند داشته باشد. اولی داستان بخشیدن یک پول به فردی نیازمند از طریقی نامتعارف است که چالش اصلی چنین داستانی چرایی این کار، چگونگی انجام آن و تعلیق و موقعیت دراماتیک و اخلاقی در  انتخاب فرد مستحق و سرنوشت آن است. اما داستان دوم می‌تواند تصویر کردن رنجی باشد که آدم‌های محتاج به این پول می‌کشند. یعنی نشان دادن نیاز. پس در نگارش فیلمنامه‌ای بر اساس ایده بخشیدن پولی به مستحق‌ترین فرد دو راه می‌توان متصور بود، راه اول راهی دراماتیک و فردی است چرا که انتخاب فردی شخص و انگیزه‌ها و نتایج کارش و دشواری‌ها و بحران‌های آن در داستان پرداخت می‌شود. اینجا مثل هر درام دیگری فیلمنامه‌نویس باید شخصیت‌پردازی کند، باید یک آدم خاص را آشنا کند و ما را در موقعیتی قرار دهد که بتوانیم خود را جای او بگذاریم، درکش کنیم و با او همدل شویم.

اما راه دوم برای فیلمنامه‌ای با چنین ایده‌ای نمایش کلیتی از زندگی و رنج آدم‌ها و نزدیک شدن در بهترین حالت به نوعی مستندپردازی درباب یک پدیده عام یعنی فقر است، در اینجا دیگر با شخصیتی سر و کار نخواهیم داشت و تیپ‌هایی آشنا با داستان‌هایی قابل پیش بینی خواهیم دید.  طبیعی است که با توجه به متقاضیان زیاد این آگهی، نمی‌توان در یک فیلم بلند سینمایی زندگی همه آنها را نمایش داد. از سوی دیگر بدیهی است که عده زیادی از کسانی که برای گرفتن 30 میلیون پول صف می‌کشند با فقر دست به گریبان هستند، فیلم اگر بخواهد زاویه خود را از بخشنده به نیازمند تغییر دهد، چاره‌ای جز صرف کردن بیشتر اوقات خود به کلیات ندارد. اینجاست که انتخاب بین دو راه برای عینیت بخشیدن به آن ایده یک خطی اول به دوراهی مهمی ختم می‌شود که یکی دراماتیزه کردن و داستانگویی است (داستان بخشنده) که به همدلی و بعد تازه بخشیدن به تصویر رنج ختم می‌شود و دیگری بازتعریف یا روایت کردن داستان‌هایی از رنج و مصیبت آدم‌ها (نیازمندان) است که به خستگی و ملال منتهی می‌شود. این دومی انتخاب اصلی نویسندگان و وحید جلیلوند کارگردان فیلم "چهارشنبه 19 شهریور" بوده است. شاید نویسندگان و کارگردان فیلم مدعی باشند که راه سومی انتخاب کردهاند، از طریق ایجاد سه روایت در فیلم و از این طریق که هم نیازمندان – دست کم دوتای آنها- را نشان دادند و هم فرد بخشنده را، اما در حقیقت آنها دو راه بیشتر نداشتند و راه دوم را انتخاب کردند. دو روایت فیلم به دو نیازمند اختصاص دارد که یکی رابطه‌ای شخصی با فرد بخشنده دارد و دیگری برنده اتفاقی این پول است، روایت سوم اما روایت خود کسی است که می‌خواهد پول را ببخشد، نمایشی گذرا و سرسری از دلایل بخشیدن پول و فرایند انتخاب فردی که پول به او تعلق می‌گیرد. اما هیچ یک از این تمهیدات و سه پاره کردن و سه زاویه دادن به ماجرا، کلیت فیلمنامه را به یک انسجام دراماتیک و آنطور که احتمالاً مورد نظر سازندگان فیلم است، تأثیری مضمونی و احیاناً اجتماعی نمی‌رساند.

فیلم اگر به راه پرداخت جزئی و دقیق دراماتیک همان ایده اصلی خود که پیدا کردن مستحق وچالش انتخاب او بوده است، وفادار می‌ماند فیلم موفق‌تر و اثر گذارتری می‌شد. نویسندگان فیلمنامه باید بر سر همان ایده اصلی و امکان اول در گفتن داستان بیشتر وقت می‌گذاشتند و از آن طریق شخصیت‌پردازی می‌کردند و مسئله شخصیت را به مسئله ما به عنوان مخاطب بدل می‌ساختند. چنین پرداختی در نهایت از باب تأثیرات اجتماعی و مضمونی هم موفق‌تر می‌شد.  راه اول یعنی پرداختن یک درام با چالش انتخابی بغرنج و حتی اخلاقی راه توافق‌پذیری نیست، راه چنین درامی با جزئیات، انگیزه و خلق کشمکش، پردامنه‌تر از این‌هاست که بتوان با کلیات و داستان‌های کلیشه‌ای آن را در آمیخت، راه درام راه تشخص بخشیدن و جدا کردن و یکه کردن یک نفر و یک داستان از همه افراد و داستانهاست، حال آنکه راه کلی دوم اساساً چیزی جز نشان دادن مشت نیست و تداعی این در ذهن مخاطب، که خب مشت نشانه خروار است.  اگر در ذهن جلیلوند و همکارانش این بوده است که رنج را و وضعیت واقعی آدم‌ها را نشان دهند و این کار را به واسطه یک ایده بدیع داستانی انجام دهند، باید گفت که آنها در نمایش رنج در مدیوم سینما دچار مشکل شده‌اند، آنچه در فیلم دیده می‌شود رنج نیست، کلیشه است. رنج و همذات پنداری در چنین فیلمی نه از زاویه فقیرِ نیازمند، بلکه از زاویه ناظرِ فقر رخ می‌دهد، چرا که مخاطب سینما دست کم در لحظه‌ای که تنها مخاطب فیلمی در سینماست، ناظر وضعیتی است که فیلم نشان می‌دهد، نه تجربه کننده آن، لذا موقعیت مخاطب، مستعد همراهی و همدلی با شخصیتی است که می‌خواهد با داشته خود به رنج مردمان کمک کند.

ایده خود فیلم و نقطه شروع داستان هم در تعریف موقعیت اینچنینی مخاطب بسیار مؤثر است. شخصیت اصلی فیلم که بیشترین تمرکز را می‌طلبد فرد بخشنده است و این باعث می‌شود تماشاگر به او بیشتر احساس نزدیکی کند. پس درک او در شرایطی که درام خوب و پر چالش پیش می‌رفت و شخصیت‌پردازی مناسبی انجام می‌شد، درک ما می‌شد. تلاش فردی، احساساتی و خود تخریبگر شخصیت در بخشیدن پولش بسیار دراماتیک و قابل همدلی بود و لذا بهتر از نمایش صرف رنج و فقر، رنج و فقر و چالش انتخاب در کاستن آن را به تصویر می کشید.

علیرضا نراقی

نویسنده :
منبع : هنر آنلاین


لینک کوتاه مطلب :


برچسب ها : داستان - بخشیدن - دراماتیک - مخاطب - بخشنده - نمایش - نیازمند - روایت - بیشتر - زاویه - زندگی - می‌شد - مستحق - موقعیت - می‌خواهد - آدم‌ها - تصویر - نویسندگان - دیگری - شخصیت‌پردازی - میلیون - همدلی - شخصیت - چهارشنبه - متقاضیان - سینما - جلیلوند - بسیار - نیازمندان - مضمونی - کلیات - مسئله - می‌دهد - موفق‌تر - اجتماعی - فیلمنامه - فیلمی - کارگردان - فیلمنامه‌ای - مرکزی - باشند - ماجرا - مستحق‌ترین - اردیبهشت - خروار - ببخشد - می‌تواند - داستانی - اینجا - شخصیتی - پرداخت - نشانه - اخلاقی - می‌کشند - داستان‌هایی -

مطالب مرتبط با : نگاهی به فیلم ˝چهارشنبه 19 اردیبهشت˝ وحید جلیلوند
نظر شما در مورد : نگاهی به فیلم ˝چهارشنبه 19 اردیبهشت˝ وحید جلیلوند

*

*


آخرین اخبارپربحث ترین ها