امروز سه شنبه 16 آذر 1395 ساعت 23:25:14

آرشیو پیوند ها درباره ما ارتباط با ما

مازندمجلس - پایگاه خبری مجلس مازندران

کد مطلب : 3803 -تاریخ انتشار : شنبه 21 شهریور 1394 -ساعت : 14:22

چاپ به اشتراگ گذاشتن
مجلس اول؛ متنوع‌ترین و سیاسی‌ترین مجلس شورای اسلامی

گزارش اختصاصی مازندمجلس/

مجلس اول؛ متنوع‌ترین و سیاسی‌ترین مجلس شورای اسلامی

اختصاصی مازند مجلس: پایگاه خبری مازندمجلس در نظر دارد شنبه‌ی هر هفته، خلاصه یکی از دوره‌های مجلس را برای مخاطبانش منتشر کند و در پایان نیز در گزارشی، جمع‌بندی کلی از دوره‌های مختلف مجلس داشته باشد...

اختصاصی مازند مجلس : پایگاه خبری مازندمجلس در نظر دارد شنبه‌ی هر هفته، خلاصه یکی از دوره‌های مجلس را برای مخاطبانش منتشر کند و در پایان نیز در گزارشی، جمع‌بندی کلی از دوره‌های مختلف مجلس داشته باشد تا علاقمندان به خانه‌ی ملت، در جریان روند کاری و فعالیت‌های مجلس قرار گیرند.

در این گزارش قصد داریم مهمترین ویژگی‌ها و وقایع مجلس اول را که به عقیده‌ی بسیاری متنوع‌ترین، حساس‌ترین، سیاسی‌ترین و در عین حال پرکارترین مجلس پس از انقلاب بود را برای مخاطبان، منتشر کنیم:



پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران و گذر از التهابات و تشنج‌های اولیه انقلاب، سرانجام در ۲۴ اسفند ۱۳۵۸، انتخابات اولین دوره مجلس شورای اسلامی برگزار و اولین جلسه‌ی آن نیز، در تاریخ ۷ خرداد ۱۳۵۹ خورشیدی، برپا شد. گفتنی است در آن زمان برای رد یا تایید صلاحیت نامزدها، نهادی به نام «شورای نگهبان» وجود نداشت و همه‌ی گروه‌ها، حتی برخی گروهک‌های مخرب در آن حضور داشتند. علی‌اکبر خوش‌زاد در کتاب مجلس شورای اسلامی (دوره‌ی اول ص 88) درباره تنوع حضور گروه‌ها و جریانات می‌نویسد:

«در انتخابات اولین دوره مجلس شورای اسلامی که در آن مقطع مجلس شورای ملی نام داشت؛ چهار گروه نماینده داشتند: 1- جناح مذهبی به رهبری حزب جمهوری اسلامی و همفکران آنها که اکثریت نمایندگان دوره‌ی اول مجلس از این طیف بودند. 2: نهضت آزادی که تحت عنوان گروه همنام به مجلس راه یافتند که رهبری جناح اقلیت را درمجلس برعهده داشتند. 3: جناح طرفدار بنی‌صدر، رئیس‌جمهوروقت که با عنوان دفتر هماهنگی مردم با رئیس‌جمهور در مجلس حاضر شدند. 4:  نمایندگان مستقل که در تحولات بعدی مجلس همگام با جناح‌های داخلی مجلس یا به طور مستقل عمل می‌کردند».

 طبیعی بود پس از تغییر حکومت، از آنجا که مجلس شورای اسلامی، اولین تجربه‌ی خود را در جمهوری اسلامی پشت‌سر می‌گذاشت، از حساسیت خاصی برخوردار باشد و در ادامه‌ی انقلاب و با مسائل پیشامده، قوانینی برای نحوه نظارت شورای نگهبان بر روند برگزاری انتخابات وضع شد که بر اساس آن و طبق اصل 98 و ۹۹ قانون اساسی، «شورای نگهبان، وظیفه‌ی نظارت بر انتخابات مجلس خبرگان رهبری، ریاست جمهوری، مجلس شورای اسلامی و مراجعه به آرا عمومی و همه پرسی را عهده‌دار شد. همچنین تفسیر قانون اساسی به عهده‌ی شورای نگهبان نهاده شد كه با تصویب سه چهارم آنان انجام می شود».

برخی معتقدند یکی از ویژگی‌های مثبت مجلس اول، جوان بودن آن بود، به طوری‌که بیشتر مجلس را نیروهای جوان و زیر 50 سال تشکیل می‌دادند. میانگین سن نمایندگان در این دوره، کمتر از 41 سال بود و بیشتر نمایندگان بین 30 تا 45 سال، سن داشتند. نکته‌ی دیگر اینکه بیشتر نمایندگان مجلس، فرهنگی (معلم آموزش و پرورش و مدرس حوزه‌ی علمیه ) بودند و از نظر سطح سواد نیز با توجه به وضع سواد عمومی جامعه و شرایط آن روزگار، ۵۶ نماینده زیردیپلم، ۳۷ نفر دیپلم، ۲۴ نفر دارای مدرک کاردانی، ۶۶ نفر کارشناسی، ۳۲ نفر کارشناسی ارشد، ۲۶ نفر دکترا، ۸ نفر متخصّص و باقی دارای تحصیلات حوزوی بودند.

برخی صاحبنظران این حوزه، تصویب عدم کفایت سیاسی سیدابوالحسن بنی صدر(رئیس‌جمهور وقت) و تصویب آزادی گروگان‌های سفارت آمریکا را از جمله اقدامات جنجالی مجلس اول می‌دانند و براین باورند که بحرانی‌ترین درگیری‌های مجلس اول، حمله به علی‌اکبر معین‌فر در حین ادای نطق پیش از دستور از تریبون مجلس و به هم زدن سخنرانی مهندس مهدی بازرگان بود.

همچنین گروهی از کارشناسان معتقدند مجلس اول، بهترین و یکی از پرکارترین دوره‌های مجلس شورای اسلامی بود و دلایل ادعای خود را برگزاری ۶۲۵ جلسه علنی و ۱۶ جلسه غیرعلنی (در حدود 2 هزار و 400 ساعت)، مطرح شدن ۸۰۴ لایحه و طرح، 31 بار در دستور قرار گرفتن بحث کابینه عنوان می‌کنند که طی آن ۱۰۲ نفر وزیر رای اعتماد گرفتند و ۱۲ نفر با رای عدم اعتماد مجلس به وزارت نرسیدند.

همچنین ناامنی کشور به واسطه انقلاب و جنگ تحمیلی، به شهادت رسیدن ۳۲ نماینده در 4 سال، ترور مسئولان مملکتی و جایگزینی نمایندگان بجای آنها ازجمله مشکلات پیش‌آمده در مجلس اوّل بود.

طبق آمار اعلام شده، تعداد کمیسیون‌های دائمی در نخستین دوره‌ی مجلس شورای اسلامی 28 کمیسیون (طبق ماده‌ی 42 آئین‌نامه‌ی داخلی مجلس)،  تعیین شد و در مجموع  دو استیضاح (شهاب گنابادی وزیر مسکن و شهرسازی و علی‌اکبر ناطق نوری وزیر کشور) انجام شد که هر دو وزیر رأی اعتماد گرفتند و در سمت خود باقی ماندند. ضمن اینکه در مجلس اول، حدود 4 هزار و 615  تذکر از طرف نمایندگان مجلس به مسئولین اجرائی کشور داده شد که راه و ترابری با 549 تذکر، وزارت کشور با 453 تذکر و بهداشت و درمان 422 تذکر، بیشترین آمار دریافت تذکرات را به خود اختصاص دادند. دراین مجلس همچنین، حدود 235 سوال توسط نمایندگان از مسئولین اجرایی کشور پرسیده شد و حدود 30 نامه نیز در صحن علنی مجلس قرائت شد.

نکته‌ی جالب توجه درباره مجلس اول این است که اگرچه پرکارترین مجلس شورای اسلامی بود ولی هیچ تحقیق و تفحصی از طرف نمایندگان این دوره تصویب نشد! 

منابع:
مجلس شورای اسلامی دوره اول، محمدعلی زندی
پژوهشکده باقرالعلوم

نویسنده :


لینک کوتاه مطلب :


برچسب ها : مجلس اول شورای اسلام - بنی صدر - ادوار مجلس -

نظر شما در مورد : مجلس اول؛ متنوع‌ترین و سیاسی‌ترین مجلس شورای اسلامی

*

*


آخرین اخبارپربحث ترین ها